Menu Sluiten

100 soorten: de resultaten

Met de ingang van 2020 is mijn lokale vogelproject tot een einde gekomen. Afgelopen jaar heb ik binnen de gemeente Voorschoten naar zo veel mogelijk verschillende vogelsoorten gezocht. Mijn doel was om aan te tonen dat zelfs op nog geen twaalf vierkante kilometer, er een wereld aan avifauna te ontdekken is. Honderd soorten lijkt enorm veel én enorm weinig tegelijk. In Nederland zijn al meer dan 500 vogelsoorten vastgesteld, waarvan meer dan de helft relatief algemene verschijningen zijn. Op sommige plekken is het zelfs mogelijk om meer dan honderd soorten op een dag te zien. Aan de andere kant, veel soorten komen alleen voor in bepaalde jaargetijden of delen van Nederland. Dat er honderden soorten te zien zijn, betekent nog niet dat er híér honderd soorten te zien zijn. De toplocaties voor soortenaantallen hebben vaak verschillende biotopen (duin, zee, (groot) water, (oud) bos, polders, hei etc), of lopen langs belangrijke trekroutes. Dan is een groene doch drukbebouwde gemeente in de Randstad toch wel andere koek.

Het is hoe dan ook een mooie uitdaging. Om mijn kansen te vergroten, heb ik behoorlijk wat tijd aan voorstudie besteed. Na wat uitzoekwerk krijg ik zo’n 150 vogelsoorten die binnen een vorm van verwachting vallen; er is een kans dat ze hier gezien kunnen worden. Bij sommige soorten is die kans bijna 100%. Algemene soorten als kauwen, knobbelzwanen of merels zijn altijd wel te vinden. Voor wat andere soorten is de kans nihil, maar niet onmogelijk. Kruisbekken, pestvogels en barmsijzen zijn soorten die in sommige jaren met grote aantallen komen overwinteren in Nederland, en als 2019 zo’n influxjaar is, valt een dergelijke soort wellicht te zien. Het overgrote deel van de gekozen soorten schommelt daar ergens tussenin. Later in het jaar blijkt dat sommige soorten op mijn wenslijst geschitterd hebben in afwezigheid, terwijl hele andere soorten ineens de hoek om zijn komen kijken. Dat soort onvoorspelbaarheden maakt vogelen extra interessant én heeft ervoor gezorgd dat er nu gesproken kan worden over minstens honderd vogelsoorten in Voorschoten…

Om het niet alleen van mijn blauwe oogjes af te laten hangen, besluit ik dat er een aantal spelregels zijn om een vogel mee te mogen tellen. Niet-inheemse vogelsoorten, dus exoten als de nijlgans en halsbandparkiet, en ontsnapte kooivogels, tellen niet mee voor de lijst. Verder moet ik de soort gezien of gehoord hebben, en moet ik, voor zover mogelijk, daar bewijs van hebben (audio, foto of video). Als laatste besluit ik dat ik lastige soorten laat controleren door derden, om er zeker van te zijn dat de determinatie klopt. En logischerwijs moeten de vogels zich op of boven het grondgebied van Voorschoten hebben begeven.

De beschreven vogelsoorten hieronder zijn grotendeels ingedeeld aan de hand van hun soortgroepen. Soms zijn er wat soortgroepen gebundeld (boombeesten) of zijn ze ergens anders ondergebracht (zaagbekken bij futen), omwille van de fotocollages en de leesbaarheid. De lijst volgt dus niet strak de taxonomie van de vogelwereld; een volledig alfabetische lijst is te vinden op de projectpagina.

Zwanen en ganzen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

1 Knobbelzwaan. 2 Rotgans. 3 Brandgans. 4 Grote Canadese gans.
5 Grauwe gans. 6 Toendrarietgans. 7 Kleine rietgans. 8 Kolgans.

Aan zwanen zijn het hele jaar door knobbelzwanen te vinden. Verwoede pogingen om in de wintermaanden ergens wat wilde of kleine zwanen te vinden hebben helaas niets opgeleverd. De ganzenfamilie is goed vertegenwoordigd. Vooral in de wintermaanden komen veel ganzen aan, en dan vliegen er af en toe toendra- of kleine rietganzen tussen de kollen. Tot tweemaal toe zijn er dat jaar rotganzen overgevlogen; iets wat daarvoor al bijna tien jaar niet meer is gemeld.

Halfganzen en eenden

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

9 Bergeend. 10 Krooneend. 11 Kuifeend. 12 Slobeend. 13 Krakeend.
14 Smient. 15 Wilde eend. 16 Pijlstaart. 17a en 17b Wintertaling.

De bergeend draagt weliswaar de titel ‘eend’, maar valt onder de halfganzen, net als de bekende nijlgans. De enige andere halfgans in Nederland, de casarca, is hier niet in de buurt geweest. Eenden zwemmen en vliegen af en aan. Wilde, krak- en kuifeend zijn jaarrond aanwezig, smienten bezetten in aantallen de polders in de winter. Tijdens de trek en na het broedseizoen waaien er af en toe nog wat eendensoorten over, zoals groepen slobeenden, wintertalingen en pijlstaarten. Voorschoten is helaas niet getrakteerd op een bezoek van een zomertaling, een soort die helaas steeds zeldzamer wordt.

Zaagbekken en futen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

18 Middelste zaagbek. 19a en 19b Dodaars. 20 Fuut.

Opvallend is een groep van zes middelste zaagbekken geweest, die met stevige zuidwesterstorm waarschijnlijk landinwaarts zijn geblazen. Daarvoor nog nooit gemeld, dus een nieuwe soort voor Voorschoten! Deze soort prefereert zout water, in tegenstelling tot familielid de grote zaagbek, die vaker op zoet water te vinden is. Futen zijn jaarrond aanwezig en hebben op meerdere plaatsen gebroed. In de herfst en winter is met goed geluk en zoekwerk ook de kleinste fuut van Europa te zien, de dodaars.

Duiven

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

21 Holenduif (collage). 22 Houtduif. 23 Turkse tortel (foto 2018).

Los van hordes aan stads- en sierduiven, zijn zeker drie duivensoorten waar te nemen. Turkse tortels en houtduiven zijn alom aanwezig, van de polders, bossen tot middenin woonwijken. De schuwere holenduiven laten zich voornamelijk op de rustige plekken zien. In een ver verleden zijn hier ook wel wat zomertortels geweest; helaas is tegenwoordig het zien van een zomertortel zowat een landelijke zeldzaamheid geworden.

Rallen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

24 Waterral. 25 Waterhoen. 26a en 26b Meerkoet

Twee van de drie leden uit de rallenfamilie zijn in grote aantallen vertegenwoordigd: de waterhoen en de meerkoet. Ook deze twee soorten leven geregeld middenin woonwijken, zolang er maar water en wat te eten in de buurt is. Elke ontmoeting met een schuwe waterral is bijzonder, de ontmoetingen met waterrallen in eigen gemeente zijn voor mij daarom extra speciaal. Roepend heb ik de soort meermaals gehoord, maar de verscholen rietfoto is veruit mijn favoriete waterralwaarneming van afgelopen jaar.

Ooievaars, reigers en lepelaars

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

27 Ooievaar. 28 Koereiger (collage). 29 Blauwe reiger.
30 Purperreiger. 31 Grote zilverreiger. 32 Lepelaar

Deze drie families volgen elkaar volgens de taxonomie op, maar ze mogen ook bij elkaar onder de noemer ‘lange poten’. Het gehele jaar door zijn er ooievaars te vinden. Vooral in de zomer lopen de aantallen soms flink op; op een versgemaaid grasveld zijn er zo twintig te spotten. De reigerfamilie is mooi vertegenwoordigd met vier soorten, waaronder de zeldzame koereiger. Alleen de kleine zilverreiger heeft het af laten weten, maar de twee waarnemingen van koereigers maken dat meer dan goed. In de zomermaanden verfraaien kleine aantallen lepelaars de polders of lucht, zwevend op thermiek.

Scholeksters, kluten en plevieren

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

33 Scholekster. 34 Steltkluut. 35a en 35b Zilverplevier (tweede links en uiterst rechts) met kanoet.
36 Goudplevier. 37 Kleine plevier. 38 Kievit.

Scholeksters en kieviten, daar lopen de polders vol mee in de lente en zomer. En alhoewel de eerstgenoemden wegtrekken in de herfst, zijn er ook in de wintermaanden nog groepen kieviten te vinden. Bij de klutenfamilie is iets bijzonders gebeurd. De ‘gewone’ kluut laat verstek, terwijl er drie zeldzame steltkluten over zijn komen vliegen. Naast de kievit zijn er nog drie andere plevieren gespot; bij zowel de zilverplevier, goudplevier als kleine plevier is het bij overvliegend gebleven.

Strandlopers en snippen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

39 Regenwulp. 40 Wulp. 41 Grutto.
42 Kanoet. 43a en 43b Oeverloper. 44 Tureluur. 45 Houtsnip. 46 Witgat. 47 Watersnip.

Alhoewel Voorschoten niet over strand beschikt, zijn er toch wat leuke strandlopers geweest. Onder die familie vallen ook de kleine soortgroepen wulpen, grutto’s, kemphanen en ruiters. Beiden algemene wulpensoorten zijn voorbijgekomen. De overvliegende kanoeten mogen de boeken in als de eerste voor Voorschoten, en ook oeverlopers blijken regelmatiger aanwezig dan voorheen gemeld. Uit de ruiterfamilie ‘slechts’ twee gegadigden, de tureluur en de witgat. Tijdens de voorjaarstrek heb ik gehoopt ook langstrekkende bosruiters of groenpootruiters mee te mogen pakken, maar helaas. De snippenfamilie heeft me daarentegen verrast. In de polders zijn ’s ochtends vroeg groepjes opvliegende watersnippen te zien en na lang zoekwerk heb ik er zelfs een ter plaatse mogen fotograferen. Ook meerdere waarnemingen van houtsnippen zijn een leuke toevoeging, hoe kortstondig de meeste ook zijn geweest.

Meeuwen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

48 Kokmeeuw. 49 Stormmeeuw.
50 Zilvermeeuw. 51 Kleine mantelmeeuw. 52 Grote mantelmeeuw. 53 Visdief.

Vier van de meeuwensoorten zijn algemene soorten. Over de kokmeeuwen en zilvermeeuwen valt spreekwoordelijk te struikelen. In de zomermaanden komen flinke aantallen kleine mantelmeeuwen voor, en met wat zoekwerk valt er vaak wel een stormmeeuw in de polder te vinden. Tussen al die kleine mantels vliegt soms een grote mantelmeeuw, de grootste meeuw uit Europa. Meeuwendeterminatie is een vak apart, maar gelukkig hebben beide grote mantelmeeuwen me een handje geholpen door luid roepend over te vliegen. Uit de sternenfamilie geen verrassingen; alle andere soorten zijn op/bij zee levende soorten. Flinke aantallen visdiefjes vliegen in de zomer regelmatig tussen hun broedplekken en zee heen en weer over Voorschoten heen, of jagen in de poldersloten.

Roofvogels

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

54 Visarend. 55 Wespendief. 56 Bruine kiekendief. 57 Blauwe kiekendief. 58 Sperwer.
59 Havik. 60 Zwarte wouw. 61 Buizerd.

Voor roofvogels is het een absoluut topjaar geweest. Tot driemaal toe heb ik een visarend mogen zien, waarvan twee keer vanaf mijn eigen balkon! Ook wespendieven, sperwers, buizerds en haviken hebben daar voorbijgeschoten. Op de trekkijklocaties in de polders zijn de wat minder algemene rovers langs geknalt. Vooral de zwarte wouw en twee blauwe kiekendieven zijn mooie aanvullingen op de jaarlijst.

Uilen en valken

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

62 Bosuil. 63 Torenvalk. 64 Boomvalk. 65 Slechtvalk.

Het is zo luxe geweest met de roofvogels dat ik er een tweede afbeelding aan mag wijden. Uilen zijn soms lastige klanten. Bosuilen zijn jaarrond aanwezig, en tot mijn verbazing zijn er broedgevallen van ransuilen geweest (niet afgebeeld). In theorie is een nachtelijke kerkuil of overtrekkende velduil nog een mogelijkheid; het is mij niet gelukt ze waar te nemen. Valken vallen onder een andere groep dan eerdergenoemde rovers (sperwerachtigen, met uitzondering van de visarend). Zowel de torenvalk, boomvalk als slechtvalk jagen de lokale vogel- en muizenpopulatie af en toe de stuipen op het lijf.

Boombeesten

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

66 Groene specht. 67 Grote bonte specht. 68 Kleine bonte specht. 69 Boomklever. 70 Boomkruiper.

In deze categorie schaar ik drie families, de spechten, de boomklevers en de boomkruipers. Van die laatste twee zijn de gelijknamige soorten in de parken en bossen te vinden; alle andere leden van die familie zijn zeldzame (dwaal)gasten in heel Nederland. Van de spechten komt de grote bonte specht verreweg het meest voor. Bijna elke boom in Voorschoten wordt ergens in het jaar wel een keer bezocht door een grote bonte. Groene spechten zijn vooral te horen; er één daadwerkelijk zien en fotograferen heeft wat voeten in de aarde gehad. In de wintermaanden is er een mini-variant van de grote bonte te zien, namelijk de kleine bonte specht. Met het wegvallen van de bladeren kunnen ze hoog in de boomtoppen gevonden worden.

Kraaien

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

71 Ekster. 72 Gaai. 73 Kauw. 74 Roek. 75 Zwarte kraai. 76 Raaf.

Binnen de familie kraaien is er een mooie verspreiding geweest in waarnemingen. Kauwen, eksters en zwarte kraaien zijn jaarrond en overal aanwezig. Ook gaaien zijn het hele jaar te zien, maar door hun schuchtere, oplettende aard gaat het vaker om een korte waarneming. In het bosgebied aan de rand van Voorschoten huizen wat raven, die zich in de wintermaanden beter hebben laten zien dan in de zomer. De tegenhanger van de zwarte kraai, de roek, komt voornamelijk in het oosten van Nederland voor; een overtrekkende groep op de vroege ochtend luidt dan de dag mooi in.

Mezen en mussen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

77 Koolmees. 78 Pimpelmees. 79 Glanskop. 80 Staartmees.
81 Heggenmus. 82 Huismus. 83 Ringmus.

Bij deze familiegroepen komen twee keer dezelfde namen voor, terwijl het toch echt andere families zijn. Koolmezen, pimpelmezen en glanskoppen vallen onder de mezen, terwijl staartmezen een eigen familie (staartmezen) hebben. Ook de heggenmus is geen familielid van de mussen, waar de huismus en ringmus onder vallen. In het begin van het jaar heeft er een groep ringmussen rondgetrokken, die ik later in het jaar niet meer heb kunnen terugvinden. Glanskoppen blijken ook op meer plekken voor te komen dan ik aanvankelijk dacht. Op de wenslijst heeft de zwarte mees nog gestaan, een soort die vooral bij straffe winters deze kant op kan komen.

Gierzwaluwen en zwaluwen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

84 Gierzwaluw. 85 Oeverzwaluw. 86a en 86b Boerenzwaluw. 87 Huiszwaluw.

Net als bij de mussen, valt ook de gierzwaluw niet onder de zwaluwen. Deze unieke vogelfamilie is dichter verwant met kolibries dan de zwaluwen waar ‘ie de naam mee deelt. Zowel de boerenzwaluwen als huiszwaluwen zijn grootschalige zomergasten. Verrassend is ook het aantal oeverzwaluwen. Vlakbij de trekkijklocatie zijn ze enkele maanden geregeld foeragerend zien geweest. Daarvoor zijn ze slechts zesmaal gemeld, het meest recent in 2016; een sterk contrast!

KBV-tjes

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

88 Fitis. 89 Tjiftjaf. 90 Zwartkop. 91 Tuinfluiter.
92 Grasmus. 93 Sprinkhaanzanger. 94 Bosrietzanger. 95 Kleine karekiet. 96 Rietzanger.

Kleine bruine vogeltjes. Een bijzondere groep aan bos- en rietvogels die sterk op elkaar kunnen lijken door hun tekeningsloze bruine verenkleed. Veel van deze soorten zijn op zang beduidend beter te herkennen dan op zicht. Hieronder vallen de twee boszangers (tjiftjaf en fitis), de grasmussen (zwartkop, tuinfluiter, braamsluiper (niet afgebeeld), grasmus), de sprinkhaanzangers, en de rietzangers (bosrietzanger, kleine karekiet en rietzanger). Persoonlijke favorieten zijn de grasmus, braamsluiper, sprinkhaanzanger, bosrietzanger en rietzanger geweest als ontdekkingen. Alleen de braamsluiper is buiten fotografisch schot gebleven, maar er zijn meerdere exemplaren aanwezig geweest. Enkel een spotvogel zou deze lijst nog completer hebben kunnen maken.

Leeuweriken en lijsters

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

97 Boomleeuwerik. 98 Veldleeuwerik. 99 Beflijster. 100a en 100b Merel.
101 Kramsvogel. 102 Zanglijster. 103 Koperwiek.

Tijdens de najaarstrek komen groepen van soms honderd veldleeuweriken over de gemeente heen. Tussen al die vogels trek soms een enkele boomleeuwerik, te herkennen aan een andere roep en de recht ‘afgesneden’ staart. Ook koperwieken trekken in grote aantallen langs in het najaar, met daartussen af en toe een kramsvogel. Zanglijsters en merels zijn het hele jaar te vinden, veelal zingend in boomtoppen of wormen zoekend op een grasveld. In het voorjaar passeren naast veel zanglijsters ook enkele beflijsters, die soms kortstondig ter plaatse blijven, om daarna de reis weer te vervolgen. Jammer genoeg heb ik geen grote lijster kunnen ontdekken tijdens de trek, die mag dus nog op de wenslijst blijven staan.

Vliegenvangers

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

104. Grauwe vliegenvanger. 105 Roodborst. 106 Blauwborst. 107 Zwarte roodstaart (collage). 108 Bonte vliegenvanger. 109 Paapje. 110 Roodborsttapuit. 111 Tapuit.

Dit is de vogelfamilie geweest met een groot aantal verrassingen. Van de roodborst heb ik vooraf ingeschat dat die jaarrond aanwezig zou zijn, van andere soorten heb ik gehoopt er een glimp van op te vangen. Zo blijkt tijdens het broedseizoen dat een verlaten veld met struiken goed is voor een succesvol paar roodborsttapuiten, meerdere zingende blauwborsten (geheel nieuwe soort voor Voorschoten), tapuiten en zelfs een paapje. In het bos zingt heel voorzichtig een nachtegaal, die natuurlijk uit zicht weet te blijven. Later in de zomer wordt het bos bezocht door twee vliegenvangers, vanaf mei door de grauwe vliegenvanger, en in augustus kortstondig door twee bonte vliegenvangers. Laat in de najaarstrek vliegt er ook nog een zwarte roodstaart vlak over me heen tijdens een ochtend vogeltrek kijken.

Kwikstaarten en piepers

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

112 Gele kwikstaart. 113. Grote gele kwikstaart. 114 Witte kwikstaart.
115 Boompieper. 116 Graspieper. 117 Oeverpieper. 118 Waterpieper.

Ook bij de kwikstaarten en piepers is het interessant geweest. Zo algemeen als de witte kwikstaart is, zo hard heb ik moeten vogelen voor een gele kwikstaart. Slechts een handjevol gele kwikken heb ik gezien, dus helaas ook geen soortvariaties kunnen zien, zoals een Engelse of noordse kwikstaart. De grote gele kwikstaart is een echte wintergast, dus meestal verblijven er wel een paar vogels in de regio. De pieperwereld rond Voorschoten blijkt een stuk uitgebreider dan ik verwacht had. Graspiepers zijn grote delen van het jaar te zien en trekken in forse groepen voorbij, zowel in het voor- als najaar. Als voornemen heb ik gehad om tussen al die graspiepers een boompieper te ontdekken. Deze pieper trekt vaak solitair, vergelijkbaar met de boomleeuwerik, en moet vooral op geluid gevonden worden. Dat ik daarnaast tijdens de najaarstrek ook nog een waterpieper én een vaak aan de kust gebonden oeverpieper tegen heb mogen komen, is de kers op de taart!

Vinken en gorzen

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

119 Keep. 120 Vink. 121 Appelvink. 122 Groenling.
123 Kneu. 124a en 124b Grote barmsijs. 125 Putter. 126 Sijs. 127 Rietgors.

Met acht vinkachtigen is er zeker niet slecht gescoord in deze categorie. Groenlingen, appelvinken en putters zijn jaarrond te zien, vinken trekken voorbij in het najaar en overwinteren, kneuen broeden en overzomeren, en kepen voegen zich in de winter bij groepen vinken. In februari weet ik twee grote barmsijzen te vinden bij wat sijzen, de andere, kleine barmsijs laat het dit jaar afweten. Barmsijzen zijn, net als kruisbekken, typische soorten van influxjaren en 2019 is niet zo’n jaar geweest. Met de goudvink heb ik een haat-liefde verhouding ontwikkeld; uiteindelijk wel gehoord, niet gezien, maar dat heeft een bak tijd gekost. Van de gorzen is er maar één soort gezien, en toch ben ik daar heel blij mee. Voorgaande jaren is de rietgors slechts mondjesmatig gemeld, maar ze blijken een groot deel van het jaar aanwezig te zijn, waarbij er waarschijnlijk zelfs wat broedpogingen ondernomen zijn. Andere gorssoorten zijn sterk aan de kust (ijsgors, sneeuwgors) of het oosten van Nederland (geelgors) gebonden, of zeldzame (dwaal)gasten.

Overig

Bosvogelt Vogel Mark Bos Fotografie Natuur Nature Bird Birding 100 Vogelsoorten

128 Koekoek. 129 Aalscholver. 130 Ijsvogel.
131 Goudhaan. 132 Vuurgoudhaan. 133 Winterkoning. 134 Spreeuw.

Bij al deze familie komt in Nederland maar één of een paar soorten regelmatig voor. Bij koekoeken, aalscholvers, spreeuwen, winterkoningen en ijsvogels geldt dat voor één soort, voor de goudhanen twee (goudhaan en vuurgoudhaan). Winterkoningen, ijsvogels en spreeuwen zijn het hele jaar wel te zien, evenals aalscholvers. Goudhanen bezetten in de winter veel hulstachtige planten, en af en toe passeert er ook een vuurgoudhaan. Meerdere koekoeken zijn voorbijgekomen langs de trekkijkplek, en bijna elke ochtend roepen ze ’s zomers luid waar ze zitten.

Met 134 soorten gefotografeerd, twee op audio en twee enkel gehoord, komt mijn totale aantal uit op 138 vogelsoorten in Voorschoten! Aan alles meer dan honderd heb ik lang niet durven denken, laat staan zo ruim erover. Dat is de ruim 600 uur vogels kijken en waarschijnlijk ruim het dubbele aan voorwerk, fotobewerking, determineren, invoeren, bloggen etc, meer dan waard. Zelfs in een kleine, onopvallende gemeente zijn dus heel veel verschillende vogels te zien zijn. Laten we proberen ervoor te zorgen dat elke gemeente minstens zo vogelrijk wordt of blijft, dan kunnen generaties na de onze ook nog van al dat moois genieten!

Mocht je meer verhalen over het vogelen in Voorschoten willen, lees dan de verslagen terug in de blog. En ga vooral zelf op pad om te kijken hoe veel vogelsoorten er lokaal te zien zijn! Voor nu bedankt voor het lezen, op naar een vogelrijk 2020!

Totaal aantal soorten: 138

Aantal nieuwe soorten voor Voorschoten: 6