Menu Sluiten

Opnieuw de bultrug!

Een maand geleden heb ik bij Texel een bultrug gezien. Na daar een paar dagen rond te hebben gehangen, is het dier even uit beeld verdwenen, om vervolgens begin november weer op te duiken voor de kust van Zuid-Holland. Daar zwemt deze bultrug al een ruime week heen en weer tussen Ter Heijde en Wassenaar. Precies een maand nadat ik het dier voor het eerst gezien heb, besluit ik de bultrug opnieuw op te gaan zoeken.

De havenhoofden van Scheveningen zijn een prima plek om zeebewoners te bekijken. De twee stenen pieren lopen behoorlijk wat meters de zee in, waardoor je ‘dichterbij’ kunt komen dan vanaf het strand. Met een gunstige wind (richting land, dus west) zijn met een beetje geluk en kennis een hoop verschillende soorten waar te nemen. Echte zeevogels zoals jan-van-genten, zeekoeten en drieteenmeeuwen waaien dan richting de kust.

Vogels kijken op zee is ontzettend leuk, maar wel een beetje een vak apart. In veel gevallen zie je slechts een stipje aan de horizon, dat op naam te brengen is aan de hand van wat kleed- en vliegkenmerken. Een telescoop of spotting scope is aan te raden, een verrekijker is op veel dagen een must. Een aanlandige wind helpt een hoop. Dat zorgt er namelijk voor dat vogels een stuk dichter naar de kust komen, waardoor ze ook met het blote oog goed waar te nemen zijn. Fanatieke zeespotters trekken er dan ook graag op uit met een flinke noord- of zuidwesterstorm; dan waait namelijk zo’n beetje alles richting de kust!

Deze ochtend staat er echter een matig zuiderwindje. Niet ideaal, maar dit zachte briesje is wel lekkerder dan windkracht 7 op je giechel. Een strakblauwe lucht zorgt ervoor dat er ver over zee te kijken is. Wel ideaal! De ochtend begint goed met allerlei leuke vogels die voorbijtrekken; een groep zwarte zee-eenden, grote groepen aalscholvers, en verschillende soorten ganzen. Een zeekoet vliegt mooi dicht langs de pier voorbij, gaaf!

Om me heen verzamelen zich steeds meer mensen. Een bultrug in Nederland trekt logischerwijs veel bekijks. Meer ogen zien meer! Er wordt druk over het water getuurd, op zoek naar een rug of ‘blow’: het uitademen van lucht, dat gepaard gaat met veel opspuitend water. Een goede blow is zelfs met het blote oog vanaf de kust te zien. Zo’n blow is vaak het eerste teken, daarna ademt de bultrug weer in en duikt langzaam weer onder, waarbij de rug meestal even zichtbaar is. Daarna verdwijnt het beest weer onder water. Tussen twee blows kan zo 5 tot 15 minuten zitten. Het is dus altijd de vraag waar de bultrug weer boven gaat komen, maar met een beetje gokwerk op basis van de zwemrichting is het best te doen.

Om half 11 wordt de eerste blow gezien: alle ogen en kijkers gaan direct die kant op. De aanwezigheid van de bultrug trekt ook de aandacht van de aanwezige vogels, want een aantal meeuwen en jan-van-genten duiken druk in de buurt van het beest, in de hoop wat mee te kunnen pikken. Een kwartier later zie ik de bultrug voor het eerst sinds Texel weer: wat een imposant beest! Vanaf dat moment volgen de ‘omroepberichten’. Elke blow die gezien wordt, wordt benoemd, zodat alle aanwezigen de kans hebben om de walvis te zien. Aan ‘daarzo, ver weg op zee’ heeft niemand iets, zeker niet aangezien het dier een goeie twee, drie kilometer uit de kust zwemt. Gekleurde boeien in het water en schepen aan de horizon dienen als referentiepunten. En dan volgen er dit soort omschrijvingen:

‘Blow!’ ‘Waar moet ik kijken?’ ‘Links van die geelzwarte boei?’ ‘Op drie-vijfde tussen die gele boei en dat eerste rode schip!’ ‘Blow!’ ‘Rug!’ ‘Nu tussen die gele en rood-witte boei!’ ‘Links van die rode boot!’

De bultrug blijft ter plaatse en komt elke vijf á tien minuten even boven. Soms met een bescheiden blow, soms met een flinke spuiter en een goed gekromde rug die flink boven water uitkomt. Met wat aanwijzingen en tips krijgen de meeste mensen het dier in beeld. Er volgen wat blije kreten van mensen die het dier voor het eerst goed zien, leuk!

Een leuke bijkomstigheid van zo veel aanwezigen, is dat er automatisch gemultitasked wordt. Sommige aanwezigen houden continu de bultrug in de gaten en helpen anderen om het dier in beeld te krijgen. Weer anderen houden de omgeving in de gaten, en melden wat er nog meer voor leuks te zien is. Zo passeert er tot drie keer toe een grote jager, een bruine meeuwachtige zeerover. Een grijze zeehond dobbert ondertussen eventjes rond vlak onder de pier en laat zich leuk fotograferen, evenals wat aanwezige jan-van-genten.

Ook wat dwergmeeuwen en een drieteenmeeuw krijg ik in beeld; soorten die ik nog niet eerder in Nederland heb gezien. Ze vliegen kilometers ver uit de kust, maar ze zijn duidelijk te herkennen. Het ‘knipperlicht’ van de dwergmeeuw en de ‘in inkt gedoopte’ vleugels van de drieteen. Dwergmeeuwen hebben donkere ondervleugels, waardoor hun vlucht opvalt door het afwisselen met de witte bovenvleugel. Dat sterke contrast wordt soms het knipperlicht genoemd en is van grote afstand te herkennen. Drieteenmeeuwen het een karakteristiek strak afgesneden zwart vleugelpunt, dat er een beetje uit ziet alsof het in inkt gedoopt is. Leuke extra’s!

Dan is er even wat chaos. Tussen een groep meeuwen vliegt een klein sierlijk meeuwtje. Wat is dit? Waar lijkt het op? Het beestje duikt sierlijk naar wat vis en vliegt mooi langs het havenhoofd. De fotografen mogen even los, want determineren gaat veelal makkelijker als er duidelijke foto’s zijn. Na wat wikken en wegen is de conclusie: noordse stern. Op zichzelf een vrij algemene soort in Nederland, maar alleen als zomergast. Noordse sternen trekken veelal weg met de grote trek in september en oktober, dus het is bijzonder dat deze vogel hier nog rondhangt half november.

Door de noordse stress moet de bultrug ‘even’ ‘opnieuw’ gevonden worden. Na wat zoekwerk wordt het dier weer opgepikt. Ver weg nog steeds, een paar kilometer uit de kust. Langzaam verdwijnt het beest uit zicht richting het noorden, en wordt het tijd om te gaan. Het komt ineens even binnen: het is ook een bizarre gewaarwording, walvissen spotten in Nederland, vlakbij huis!

Wil je zelf ook een keer (zee)vogels spotten? Neem dan contact op via het contactformulier!